W poszukiwaniu utraconego miasta

Warszawa jest miastem zerwanej pamięci. Niewielu swobodnie przemieszcza się w wyobraźni między miastem,
w którym żyjemy na co dzień,
a Warszawą, która pojawia się w literaturze, na fotografiach czy w filmach sprzed II wojny światowej. Zerwana pamięć zubaża miasto. Pozbawia znaczeń miejsca, które, ożywione przywróconą historią, pozwalałyby lepiej zrozumieć układ ulic, logikę dzielnic – duszę miasta.

Istotny ślad na tkance Warszawy odcisnęli społecznicy. Na Muranowie i Powiślu, na Pradze i Starówce, w Śródmieściu
i na Żoliborzu działały przed
II wojną światową liczne koła, kluby, towarzystwa i związki. Dom sierot prowadzony przez Janusza Korczaka mieścił się na dzisiejszej ulicy Jaktorowskiej, w ozdobnym budynku na Foksal siedzibę mieli wioślarze, Towarzystwo Biblioteki Publicznej postawiło czytelnię przy Koszykowej
a Dynasy to niegdysiejsze miejsce spotkań Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów – prekursorów dzisiejszej Masy Krytycznej.

Zapraszamy na wyprawę śladami dawnych organizacji społecznikowskich z nadzieją, że pomoże ona odbudować pamięć miasta i przywrócić
jej społeczników. Większość współcześnie działających organizacji pozarządowych w Polsce rozpoczęła swą działalność po 1989 roku. Ponad czterdzieści lat wcześniej, między 1947 a 1948 rokiem, przedwojenne organizacje społeczne uległy przymusowej likwidacji przez władze PRL.
Pamięć miasta okazała się jednak trwalsza niż polityka. Po dawnych społecznikach zostały miejsca – kamienice
i budynki. Pokazując miejsca,
które zachowały się do dziś, chcemy przywrócić pamięć o ludziach, organizacjach i ideach, które powstały tu,
w Warszawie.

Ilona Iłowiecka-Tańska, Fundacja Partners Polska, Jan Mencwel, student Instytutu Kultury Polskiej UW