organizator: Parlamentarny Zespół ds. Współpracy z
Organizacjami Pozarządowymi >> |
Wysłuchanie odbyło się pod patronatem Marszałka Senatu RP Pana Bogdana Borusewicza.
Wysłuchanie opinii było jednym z pierwszych kroków na drodze do uregulowania procedury składania i rozpatrywania petycji. O prawie obywateli do petycji mówi wprost art. 63 Konstytucji RP, w którym znajduje się również zapowiedź, że tryb, w jakim uprawnienie to ma być realizowane określi odrębna ustawa. W praktyce uregulowania takiego wciąż nie ma, a podejmowane obecnie prace są próbą wypełnienia konstytucyjnej dyspozycji.
Mimo braku formalnego uregulowania, petycje – na swój sposób – istnieją w polskim życiu publicznym. Są obecne w warstwie językowej: potocznie mówi się o petycji jako szeroko rozumianej kategorii próśb, propozycji lub żądań pod adresem władz publicznych, a także np. w czasie demonstracji i zgromadzeń, które kończą się wręczaniem lub odczytaniem petycji. Jednak popularność petycji jest wciąż w Polsce niska, podobnie jak zaangażowanie Polaków w niepartyjne działania polityczne. Dane Europejskiego Sondażu Społecznego (2006) pokazują, że pod petycjami podpisuje się tylko 5,5% Polaków, podczas gdy średnio w Europie jest to aż 25% społeczeństwa. Intensywność kontaktów z politykami rządowym lub samorządowym wynosi w Polsce tylko 6%, a w Europie średnio 13%. Warto też zauważyć, że Polacy mają bardzo niskie poczucie, że ich działania mogą oddziaływać na sprawy publiczne, bo tylko co trzeci obywatel uważa, że ma jakikolwiek wpływ na to, co się dzieje w kraju.
Uregulowanie prawa do petycji będzie istotnym uzupełnieniem mechanizmów dialogu obywatelskiego, które nadal są niezadowalające. Wciąż brakuje ustawowego doprecyzowania procedury konsultacji społecznych. Natomiast tryb obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej, ze względu na konieczną liczbę podpisów, w praktyce zarezerwowany jest dla bardzo silnych struktur i środowisk pośredniczących.
Uruchomienie procedury petycji może przyczynić się również do podniesienia kultury debaty publicznej. Wybrane kwestie zgłaszane w formie petycji, mogłyby stać się przedmiotem debaty zarówno on-line, jak i – w wybranych przypadkach – parlamentarnej. Część z nich mogłaby stanowić także okazję do uruchamiania specyficznie rozumianej procedury wysłuchania publicznego. Tym samym nie byłoby ono zarezerwowane dla dyskusji nad gotowymi już projektami ustaw.
Umocowanie ustawowe prawa do obywatelskich petycji, zarówno indywidualnych, jak i zbiorowych może się okazać istotnym rozwiązaniem wspomnianych wyżej problemów. Podczas wysłuchania opinii omawiane były szczegółowe regulacje w tym obszarze. Gromadzone były argumenty i opinie dotyczące pożądanych form zgłaszania petycji (w tym e-petycji), ich zakresu przedmiotowego i podmiotowego, a także umiejscowienia instytucji odpowiedzialnej za wstępne ich rozpatrywanie oraz opracowania sposobu skutecznego upublicznienia zgłoszonych petycji i kolejnych etapów ich rozpatrywania.
W czasie spotkania przestrzegane były wszystkie zasady wysłuchania publicznego, dlatego wszyscy zainteresowani udziałem proszeni byli o zgłoszenie swojego uczestnictwa za pomocą specjalnego formularza dostępnego na stronie www.senat.gov.pl/ngo.
RELACJA ZE SPOTKANIA DOSTĘPNA NA STRONIE SENATU RP
Założenia do regulacji prawnej, będące przedmiotem wysłuchania
 |
| ZDJĘCIA Z WYSŁUCHANIA |