Czym był V OFIP? Konferencja Rzeczpospolita Obywatelska Tydzień Obywatelski Piknik Organizacji Pozarządowych Galeria zdjęć Nagrania Partnerzy i Sponsorzy

V Ogólnopolskie Forum Inicjatyw Pozarządowych

Ekonomizacja trzeciego sektora

organizator: Centrum Rozwoju Inicjatyw Społecznych (Ośrodek Sieci SPLOT) >>
moderator: Piotr Masłowski, Kinga Zglinicka

kiedy: 20 września (sobota), godz. 9.00-11.00
gdzie: Campus Główny UW, Audytorium Maximum, sala B

 paneliści:

  • Beata Juraszek-Kopacz, Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego
  • Anna Królikowska, Bank DnB NORD
  • Stanisław Baska
  • Łukasz Domagała, Sieć Wspierania Organizacji Pozarządowych SPLOT

Pierwsze pytanie, które nasuwa się na widok tematu panelu, jest zupełnie oczywiste. Co oznacza ten termin, noszący znamiona nowomowy? O co właściwie chodzi z tą ekonomizacją trzeciego sektora, zwanego przecież społecznym? 

Takie pytanie padło jako pierwsze podczas blisko dwugodzinnej dyskusji. Przewijały się różne terminy charakteryzujące procesy zachodzące w organizacjach pozarządowych. Intuicyjnie można było podejrzewać, że organizacje, jak wszystkie inne podmioty, funkcjonują w świecie ukształtowanym przez pieniądz i to on rządzi światem. Paneliści skutecznie ukształtowali odmienny obraz.

Przede wszystkim zwrócili uwagę na konieczność określania tego, czy dana jednostka jest organizacją społeczną czy komercyjną, poprzez jej cele. Mniej ważna wydaje się tu forma prawna i zastosowane rozwiązania formalne. To właśnie cel działania danej instytucji i rezultaty jej działań to podstawowe kryterium bycia „społeczną” lub nie.

Poruszone zostało również zagadnienie sprzedaży produktów i usług przez organizacje. Zdaniem panelistów organizacje chcąc nie chcąc sprzedają swoje wytwory bądź to bezpośrednim odbiorcom, bądź grantodawcom. Skuteczna sprzedaż i budowanie marki produktu jest ważną kwestią w ekonomizacji trzeciego sektora.

Problem jaki został wywołany przez publiczność, to granica między organizacją społeczną w procesie ekonomizacji, a firmą komercyjną reprezentującą biznes zaangażowany społecznie. Paneliści przyznali, że umiejętne zdefiniowanie tej cezury to duże wyzwanie, a jej przekraczanie to swoiste niebezpieczeństwo kryjące się w niewłaścwym rozumieniu ekonomizacji. Ponownie została podkreślona zwłaszcza rola celów i rezultatów działań instytucji.

Kolejna sprawa to potrzeba adaptacji wybranych procesów biznesowych, zwłaszcza zarządczych, do organizacji społecznej. Ekonomia jest nauką o tym, jak jednostka i społeczeństwo decydują o wykorzystaniu zasobów. Organizacje pozarządowe pełnią zatem jedną z kluczowych ról w ekonomicznym świecie. Kto inny lepiej mobilizuje zasoby ludzkie, opiera zasady swojego funkcjonowania na wiedzy, dobrej woli i zaangażowaniu?

O ile sektor biznesu koncentruje się przede wszystkim na kapitale finansowym, rolą trzeciego sektora jest umiejętne dysponowanie zasobami, które najogólniej można określić jako miękkie, choć nie tylko. Ekonomizacja organizacji ma wiele wspólnego z jej profesjonalizacją. To, co świadczy o sile organizacji, to nie sam fakt posiadania kapitału i dużego budżetu, lecz umiejętne uruchomienie i efektywne wykorzystanie różnych zasobów, niekoniecznie pieniężnych, dla realizacji celów.

Zatem ekonomizacja III sektora to proces dochodzenia do celu, osiągania rezultatów postawionych przez nasze organizacje do którego musimy wykorzystać zasoby ludzkie i materialne.
Dyskusja oczywiście odnajdywała coraz to nowe kierunki i wiła się, tworzyła meandry niczym rzeka na nizinie. Nie obyło się bez zdefiniowania ekonomi społecznej, czyli ekonomii, która społecznie inwestuje zysk, opiera się na demokratycznych formach zarządzania, a na dodatek boryka się z problemami ze zdefiniowaniem własności.
Ważnym wątkiem w dyskusji była kwestia nierównego traktowania podmiotów przez polskie prawodawstwo – dlaczego mówi się o uproszczonej ścieżce zakładania firm, a nie myśli się o analogicznej dla organizacji? Dlaczego firmy mogą korzystać z uproszczonych form księgowości, a stowarzyszenia, nawet te najmniejsze, muszą prowadzić pełną księgowość?
Dyskutowano także o pozyskiwaniu środków na działalność, dywersyfikacji źródeł dofinansowania, ale to nie pieniądz, nie płynność finansowa, ani cash flow były głównymi tematami dyskusji, bo jak podkreśliła Beata Juraszek-Kopacz ekonomizacja to nie komercjalizacja!

Osoby szczególnie zainteresowane tematem odsyłamy do publikacji, której autorkami są Beata Juraszek – Kopacz, Anna Sienicka i Teresa Zagrodzka: „Ekonomizacja organizacji pozarządowych – wyzwania i szanse okiem praktyków”, wydanej w ramach „EKONOMIA SPOŁECZNA. TEKSTY” >>

Podsumowanie sesji przygotował Piotr Masłowski

Tekst zapowiadający sesję