organizator: Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce >> moderator: Paweł Łukasiak kiedy: 20 września (sobota), godz. 9.00-11.00 gdzie: Campus Główny UW, Audytorium Maximum, sala A

paneliści:

• Urszula Budzich-Szukała, Forum Aktywizacji Obszarów Wiejskich
• Waja Jabłonowska, Fundacja Pokolenia
• Michał Guć, Wiceprezydent Gdyni
• Jarosław Lepka, Fundacja Bankowa im. L. Kronenberga
• Andrzej Zawieska, Federacja Funduszy Lokalnych w Polsce

Tytułowy dylemat od wielu lat jest dyskutowany w „trzecim sektorze”. Zapewne każde z podejść przy odpowiednich standardach i procedurach może skutecznie wspierać organizacje pozarządowe.

Programy grantowe organizowane ze środków Unii Europejskiej, fundacji polskich i zagranicznych, źródeł rządowych czy samorządowych, koncentrują się na wywołaniu jakiegoś tematu, poszukiwaniu dobrych praktyk, inspirowaniu do działania. Ich celem nie jest utrzymywanie finansowe organizacji. Wiele z nich wręcz proceduralnie wyklucza lub obniża szanse ponownego wsparcia tych samych podmiotów i ogranicza możliwości pokrywania kosztów administracyjnych.

A skoro mówimy o uaktywnianiu, inspiracji, to należy także mówić o potrzebach, problemach na które możemy odpowiedzieć ciekawym pomysłem, projektem, kampanią. W tym miejscu pojawia się kolejny z odwiecznych dylematów: Kto lepiej diagnozuje problemy społeczne? Grantodawca czy grantobiorca?

Może grantodawcy nie powinni precyzyjnie określać zakresu wspieranych działań? Czy na ogólnopolskim, centralnym poziomie jest to możliwe? Samorządność sprawia, że społeczności nam się różnicują pod względem problemów społecznych, zamożności, kapitału ludzkiego, społecznego, itd. Z takiej perspektywy lokalne programy grantowe wydają się korzystniesze, bardziej efektywne. Z drugiej strony, są takie problemy społeczne - na przykład ochrona zdrowia czy bezpieczeństwo – które wymagają ogólnokrajowych, centralnie zarządzanych programów. Takie programy najczęściej adresowane są do konkretnej grupy społecznej.

Jakie rodzaje programów są bardziej potrzebne? Jak wspierać poprzez granty stabilność i samowystarczalność organizacji, a jednocześnie ich nie utrzymywać?

PODSUMOWANIE SESJI

W trakcie dyskusji pojawiły się ciekawe propozycje:

• powołanie grupy niezależnych ekspertów opiniujących wnioski, których rekomendacje trafiają do komisji grantowej, podejmującej ostateczną decyzję (komisja grantowa składa się głównie z darczyńców, którymi są przedstawiciele gmin i próbuje naciskać na finansowanie wniosków z danej gminy, niekoniecznie najbardziej potrzebnych w danej społeczności. Rekomendacje grupy ekspertów często „studzą” zapędy samorządowców).
• uruchomienie systemu szkoleń i doradztwa dla organizacji składających wnioski do urzędów miast/gmin

Najważniejsze działania zmierzające do decentralizacji konkursów grantowych to:

• konsultacje społeczne przy realizacji konkursów samorządowych
• włączanie obywateli w proces podejmowania decyzji o dystrybucji grantów)
• rozwijanie wolontariatu pracowniczego
• włączanie mieszkańców i pracowników w proces finansowania wybranych działań (np. payroll na rzecz programu grantowego dla dzieci lub na stypendia)

W efekcie dyskusji pojawiły się następujące rekomendacje:

• umożliwienie finansowania lokalnych konkursów grantowych prowadzonych przez NGOs ze środków publicznych (samorządowych), bo „organizacja myśli problemem/potrzebą, a nie zadaniem gminy” – konkursy NGO-sowe są zdecydowanie bardziej efektywne i skuteczne
• wprowadzenie zmian do ustawy o pożytku publicznym i wolontariacie, uwzględniających obowiązkowe konsultacje z organizacjami przy podejmowaniu decyzji

Podsumowanie przygotowała Iwona Olkowicz